Praktijkexamen rijbewijs B: verloop, manoeuvres en checklist

Je theorie zit erop, je hebt maanden geoefend en nu komt het grote moment: het praktijkexamen rijbewijs B. Veel kandidaten zijn vooral zenuwachtig voor het parkeren, maar het examen is veel breder. Je wordt al beoordeeld vóór je wegrijdt, er is een test op de computer en een deel van de rit rijd je zelfstandig met een gps. In dit artikel lees je stap voor stap hoe het praktijkexamen in Vlaanderen verloopt, wat je moet meebrengen en hoe je je slim voorbereidt.

Let op: alles hieronder volgt de informatie van de Vlaamse overheid. Leg je je examen af in Wallonië of Brussel, dan gelden de regels van dat gewest.

Mag je al deelnemen aan het praktijkexamen?

Volgens vlaanderen.be moet je aan deze voorwaarden voldoen:

• je bent minstens 18 jaar;
• je bent geslaagd voor het theorie-examen;
• je hebt een geldig voorlopig rijbewijs;
• je hebt minstens 5 maanden geoefend op de openbare weg (die periode geldt niet met een voorlopig rijbewijs M12).

Twee dingen die kandidaten vaak vergeten:

• Je theorie-examen is 3 jaar geldig. De datum waarop je slaagde, staat op de achterkant van je voorlopig rijbewijs.
• Leg je vanaf 1 januari 2027 je praktijkexamen af in Vlaanderen, dan moet je ook je theorie-examen in een Vlaams examencentrum gehaald hebben.

Twijfel je nog over leeftijden en het juiste voorlopig rijbewijs? Lees eerst vanaf welke leeftijd je theorie en praktijk mag doen en wanneer je mag rijden met een voorlopig rijbewijs.

Afspraak maken en documenten

Rijd je met vrije begeleiding, dan maak je zelf een afspraak bij een examencentrum, bij voorkeur minstens 6 weken vooraf. Je legt het examen af met je eigen auto en begeleider. Ga je via een erkende rijschool, dan regelt de rijschool de afspraak.

Breng zeker mee:

• je geldig voorlopig rijbewijs;
• een geldig identiteitsdocument (een paspoort volstaat niet);
• voor de auto: het originele inschrijvingsbewijs, een geldig verzekeringsbewijs en een geldig keuringsbewijs;
• je begeleider brengt zijn identiteitsdocument, rijbewijs en, als dat voor jou geldt, het attest van het vormingsmoment voor begeleiders mee.

Ontbreekt er een document of is de auto niet in orde, dan gaat het examen niet door en moet je een nieuwe afspraak maken. De officiële lijst, de uitzonderingen en de actuele kostprijs vind je op vlaanderen.be. Controleer die vóór je examendag.

Is je auto examenklaar?

Rij je met je eigen auto, check dan vooraf:

• het L-teken is achteraan duidelijk zichtbaar;
• er is een tweede achteruitkijkspiegel in de auto (de spiegel in de zonneklep telt niet);
• alle remlichten werken, ook het derde remlicht;
• de auto is proper.

Parkeersensoren en een ingebouwde camera mag je gebruiken. Een systeem dat automatisch parkeert, mag niet.

Stap 1: de voorafgaande controles

Nog voor je vertrekt, telt je examen al mee. De examinator kijkt of je een goede zit- en stuurhouding hebt, je gordel correct draagt en je spiegels goed afstelt. Doe dat vóór je vertrekt, niet onderweg.

Daarna vraagt de examinator een paar bedieningen: bijvoorbeeld de ontwaseming, de achterruitverwarming, de lichten (ook de mistlichten), de claxon, de richtingaanwijzers en de ruitenwissers. Daarbovenop loot de computer één controle: bandenslijtage, bandenspanning of het reservoir voor ruitensproeiervloeistof aanwijzen onder de motorkap.

Hier helpt je theorie rechtstreeks. Wie weet wanneer je mistlicht mag en moet gebruiken, zoekt tijdens de rit niet naar de juiste knop.

Stap 2: de gevaarherkenningstest

Vóór of na de rit leg je een gevaarherkenningstest af op de computer (vroeger vaak risicoperceptietest genoemd). Je bekijkt korte filmpjes vanuit de bestuurdersplaats. Als het filmpje stopt, duid je aan welke mogelijke of directe gevaren je zag, ook naast en achter de auto.

• Je krijgt 2 oefenvragen en 5 examenvragen.
• Elke vraag heeft 4 antwoorden, waarvan 1 tot 3 juist zijn.
• Je moet minstens 6 op 10 halen. Haal je minder, dan krijgt dit onderdeel een voorbehoud. Dat betekent niet automatisch dat je niet geslaagd bent.

Deze test draait om verkeersinzicht: vooruit kijken, spiegels gebruiken en gevaar voorspellen. Lees ook wat verkeersinzicht is, want dat oefen je ook met elke theorievraag over gevaarsituaties.

Stap 3: de rit op de openbare weg

De computer bepaalt het traject. De examinator zegt tijdig waar je moet afslaan. Zegt hij niets, dan volg je de weg of steek je het kruispunt over. Je blijft zelf verantwoordelijk voor de verkeersregels: een aanwijzing is nooit een opdracht om een regel te overtreden.

De examinator beoordeelt of je zelfstandig, veilig en vlot rijdt. Concreet: je beheerst de auto, kijkt genoeg rond, past je snelheid aan, houdt afstand, verleent correct voorrang en rijdt voorspelbaar en defensief. Niemand zegt je wanneer je lichten of ruitenwissers aan moeten; dat beslis je zelf. En te traag rijden is ook een probleem: kan de examinator je niet beoordelen, dan kan hij de proef stopzetten.

Zelfstandig rijden met gps

Een deel van de rit, in totaal minstens 10 tot 15 minuten, volg je zelfstandig een gps (in het Nederlands ingesteld) of de wegwijzers. De verkeersregels gaan altijd voor op de gps. Neem je een verkeerde afslag, dan ben je niet automatisch gebuisd: blijf rustig en veilig rijden.

Je begeleider zwijgt

Je begeleider of rijinstructeur mag je niet helpen: geen aanwijzingen, geen tekens, niet de ruitenwissers of ontwaseming voor je bedienen. Moet hij ingrijpen, dan kan de examinator de proef stopzetten.

Stap 4: de 2 gelote manoeuvres

Tijdens de rit voer je 2 manoeuvres uit die de computer kiest:

Groep 1: parkeren	Groep 2: parkeren, achteruitrijden of keren
Evenwijdig rechts parkeren	Vooruit loodrecht parkeren in een vak
Evenwijdig links parkeren	Ongeveer 20 meter in rechte lijn achteruitrijden
Achteruit loodrecht parkeren in een vak	Keren in een smalle straat

Een paar regels die vaak punten kosten:

• Je mag niet op het voetpad of fietspad rijden en geen voertuig of hindernis raken.
• Bij evenwijdig parkeren mag je het manoeuvre 1 keer opnieuw beginnen zonder dat het als fout telt.
• Bij keren mag je de hele rijbaan gebruiken, maar geen voetpaden, fietspaden of opritten.
• Na een parkeermanoeuvre kan de examinator vragen om uit te stappen. Leg de motor stil, zet de parkeerrem op, kijk in je buitenspiegel en open het portier eerst een klein beetje.

Wat precies telt bij elke manoeuvre, lees je op de officiële pagina over de manoeuvres tijdens het praktijkexamen.

Geslaagd of niet?

Na de proef hoor je meteen je resultaat en krijg je een document met de beoordeling per onderdeel.

• Geslaagd? Je krijgt het formulier ‘Aanvraag om een rijbewijs’. Daarmee vraag je je rijbewijs aan bij je gemeente. Dat formulier is zelf geen rijbewijs: je mag er nog niet alleen mee rijden.
• Niet geslaagd? Je kunt opnieuw examen doen, maar niet op dezelfde dag. Ben je 2 keer na elkaar niet geslaagd, dan moet je eerst minstens 6 uur praktijkles volgen bij een erkende rijschool.

Zo bereid je je slim voor

1. Oefen elke manoeuvre uit de tabel, niet alleen je favoriet. De computer kiest, niet jij.
2. Rij met gps tijdens je oefenritten, zodat zelfstandig rijden geen verrassing is.
3. Ken je auto: waar zit de ontwaseming, hoe check je de bandenspanning, waar is het sproeiervloeistofreservoir?
4. Fris je verkeersregels op. Voorrang, snelheid en afstand houden worden op de weg beoordeeld. Begin met gratis theorie-examen oefenen en zie welke regels je bent vergeten.
5. Train gericht met auto theorie oefenen op voorrang, borden en gevaarsituaties. Dat helpt ook bij de gevaarherkenningstest.

Moet je theorie nog behalen of is die bijna 3 jaar oud? Met een pakket via bestellen oefen je onbeperkt met uitleg bij elke fout. Meer tips over je rijbewijs lees je op de blog.

Samengevat

Het praktijkexamen rijbewijs B in Vlaanderen bestaat uit voorafgaande controles, een gevaarherkenningstest en een rit op de openbare weg met 2 gelote manoeuvres en minstens 10 tot 15 minuten zelfstandig rijden. Je moet 18 zijn, geslaagd zijn voor je theorie (3 jaar geldig) en meestal 5 maanden geoefend hebben. Check je documenten en je auto vooraf, en kijk voor de actuele regels en kostprijs altijd op vlaanderen.be of bij GOCA Vlaanderen.

Theorie nog niet op zak? Test jezelf vandaag met gratis theorie-examen oefenen.